Scenariusz zajęć "UKŁADANKA TANGRAMOWA" (2x45 min)
Alina Szczerba
mgr matematyki

 Zajęcia są adresowane do uczniów klas III i IV, którzy z tangramem stykają się po raz pierwszy.

CEL:    1. zapoznanie uczniów z tangramem, oswojenie z figurami geometrycznymi;

           2. popularyzacja matematyki jako nauki łatwej i przyjemnej;

           3. pobudzenie wyobraźni i fantazji uczniów;

           4. wyrobienie wytrwałości oraz umiejętności radzenia sobie w sytuacjach problemowych.

ŚRODKI DYDAKTYCZNE:

1.     tangram - układanka, ekierka, ołówek, nożyczki, kwadrat (kartka), kartka A4, załącznik nr 3 - dla każdego ucznia;

2.     czytanka "Tangram" (załącznik nr 1), rysunek tangramu (załącznik nr 2), historyjka "Spacer z pieskiem" (załącznik nr 4) lub inne - po 1 na ławkę;

3.     tangram - układanka duża, plansze z kolorowymi figurami tangramowymi, kwadrat (kartka), ekierka, kreda - do dyspozycji nauczyciela.

PRZEBIEG ZAJĘĆ:

1.     Zapoznanie uczniów z tangramem.

Każdy uczeń otrzymuje kopertę z układanką, po czym następuje liczenie tanów, poznawanie ich kształtów i wielkości.

Tangram składa się z 7 elementów ( tanów):

ˇ        2 dużych trójkątów prostokątnych (przystających), z których można złożyć trójkąt, kwadrat lub równoległobok;

ˇ        1 trójkąta średniego;

ˇ        1 kwadratu;

ˇ        1 równoległoboku;

ˇ        2 trójkątów prostokątnych małych (przystających). Można z nich ułożyć kwadrat, równoległobok lub średni trójkąt.

Wszystkie elementy nazywamy tanami.

2.     Złożenie kwadratu z 7 tanów.

Uczniowie podejmują próbę ułożenia kwadratu:

-         samodzielnie;

-         w oparciu o rysunek pomocniczy (załącznik nr 2).

Uczeń, który jako pierwszy wykonał zadanie układa kwadrat na tablicy.

3.     Historia tangramu, zasady układania figur tangramowych.

Uczniowie czytają czytankę Tangram (załącznik nr 1) i wyjaśniają zasady układania figur.

Każda figura musi się składać ze wszystkich 7 tanów. Elementy układanki muszą się stykać, lecz nie mogą na siebie zachodzić ani zakładać.

4.     Układanie figur tangramowych.

Uczniowie podejmują próby samodzielnego układania figur na podstawie cienia (załącznik nr 3):

-         zając,

-         kangur,

-         pies,

-         kogut,

-         kura,

-         kot.

Uczeń, który jako pierwszy wykona zadanie układa figurę z dużego tangramu na tablicy.

W razie trudności nauczyciel demonstruje plansze z figurami z kolorowego tangramu, które ułatwią pracę.

5.     Historyjki obrazkowe.

Figurami tangramowymi można ilustrować historyjki obrazkowe.

Nauczyciel prezentuje historyjkę "Spacer z pieskiem" (załącznik nr 4).

Uczniowie próbują ułożyć tekst opowiadania, do którego zilustrowania mogłyby posłużyć poznanie figury: kot, kura, kogut, pies, kangur, zając.

            6.     Konstruowanie tangramu.

Nauczyciel demonstruje uczniom sposób rysowania kwadratu przy użyciu ekierki oraz jego podział na 7 elementów. Można też w tym celu wykorzystać gotowe kwadraty. Uczniowie układają z wykonanych samodzielnie tangramów wybraną przez siebie postać i przyklejają na kartkę A4.

W ten sposób powstają tangramowe ilustracje do historyjek obrazkowych.

7.     Podsumowanie zajęć; zachęcenie do wykonania układanki; ewaluacja.

ZAŁĄCZNIKI:

    1.                                               Tangram 

Tangram to chińska układanka znana od 3000 lat. Według legendy wymyślił go uczony imieniem Tan. Do dziś każda z części tangramu jest nazywana tanem. Pierwsze europejskie wzmianki o tangramie pochodzą z XVIII wieku. Początkowo był on używany do nauki geometrii, jednak z czasem przekształcił się w grę towarzyską. Z tych prostych tanów można zbudować wiele tysięcy różnych wzorów.

Każda figura musi się składać ze wszystkich tanów, żaden z nich nie może być niewykorzystany. Drugi warunek jest następujący: tany nie mogą leżeć na sobie lub na siebie zachodzić, muszą natomiast do siebie przylegać. Aby ułożyć następną figurę, uprzednią trzeba rozłożyć. Jeżeli chcesz ułożyć kilka postaci, np. nianię
z wózkiem lub kurę i koguta, musisz przygotować sobie więcej układanek. Dzięki tej ciekawej chińskiej grze możesz ułożyć figury w kształcie zwierząt, sylwetki ludzi
w różnych pozach, przedmioty i pojazdy według wzoru lub własnego pomysłu.

2.                                            3.

                      3.

4.            Historyjka "SPACER Z PIESKIEM"