Zajęcia ruchowe w kształceniu 
zintegrowanym kl. I-III
 Krystyna Korzeniewska
mgr wychowania fizycznego 

 

SCENARIUSZ ZAJĘĆ RUCHOWYCH

    Konstrukcja zajęć jest połączeniem edukacji ruchowo-zdrowotnej z elementami edukacji przyrodniczej i społecznej, a nawet matematycznej (stosunki przestrzenne, kierunki, kształty geometryczne w otoczeniu, liczby porządkowe) i polonistycznej (wypowiedzi uczniów podsumowujące zajęcia, kultura słuchania i mówienia) w ramach kształcenia zintegrowanego obowiązującego w klasach I – III.
    Czynności ruchowe połączono fabułą odnoszącą się do działu tematycznego związanego z Puszczą Augustowską i przyrodą naszego regionu.
Zajęcia te można przeprowadzić w naturalnym środowisku, ale można treści przyrodnicze traktować jako osnowę zabaw ruchowych i ćwiczeń realizowanych w pomieszczeniach szkolnych – KORYTARZ. W drugim przypadku odwołujemy się do wyobraźni i zdobytych wcześniej wiadomości przyrodniczych.

BLOK TEMATYCZNY: W Puszczy Augustowskiej zwierzęta i roślinność w naszych lasach
OBSZARY EDUKACJI: ruchowa, zdrowotna, przyrodnicza i społeczna


TEMAT ZAJĘĆ RUCHOWYCH: POKONYWANIE TOKU PRZESZKÓD

Miejsce: zastępcza sala gimnastyczna, korytarz szkolny.
Przybory i sprzęt: materace, ławeczki gimnastyczne, obręcze, pachołki, piłki lekarskie 1kg.
Czas trwania: 45 min.
Liczba uczestników: cała klasa (20-26 uczniów).

CELE OGÓLNE:

  • ćwiczenie umiejętności skupienia uwagi podczas zabawowych czynności ruchowych
  • wyrabianie nawyku bezpiecznego wykonywania ćwiczeń
  • kształtowanie szybkiej i celowej reakcji spostrzegawczości orientacji
  • kształtowanie dyscypliny, umiejętności współdziałania w grupie
  • kształtowanie odpowiednich postaw w toku współzawodnictwa
  • rozwijanie wyobraźni
  • ćwiczenie wytrwałości
  • doskonalenie naturalnych form ruchu
  • kształtowanie właściwej postawy ciała
  • kształtowanie cech motoryki (szybkość, wytrzymałość, zwinność)
  • wzmocnienie aparatu kostno – stawowo – więzadłowego
  • doskonalenie umiejętności efektywnego relaksu
  • utrwalanie pojęć związanych z edukacją ruchową
  • utrwalenie pojęć związanych z tematyką przyrodniczą (nazwy zwierząt, roślin, ciekawych miejsc w Puszczy Augustowskiej)
  • kształtowanie poczucia przynależności do regionu
  • przypomnienie zasad zachowania się w lesie kształtowanie postaw proekologicznych

CELE OPERACYJNE:

Uczeń potrafi:

  • przygotować się do zajęć ruchowych
  • zastosować się do zasad bezpieczeństwa podczas zajęć ruchowych
  • wykonywać czynności ruchowe na miarę swoich możliwości zgodnie z poleceniem
  • porządkować i przygotować sprzęt sportowy pod kontrolą nauczyciela
  • wyjaśnić znaczenie odpoczynku po intensywnej pracy i wysiłku
  • zapamiętać określone pojęcia związane z krajobrazem i przyrodą Puszczy Augustowskiej
  • wyjaśnić jak należy zachować się na szlaku turystycznym
  • współdziałać w grupie podczas zabaw ruchowych
METODY: słowna (opowiadania, opis, rozmowa kierowana samorzutne wypowiedzi) praktycznego działania
FORMY PRACY:  indywidualna, grupowa (jednorodna i zróżnicowana), zbiorowa

PRZEBIEG ZAJĘĆ

SYTUACJE DYDAKTYCZNE / OBSZARY EDUKACJI POJĘCIA UTRWALANE W TOKU ZAJĘĆ POSTAWY ZACHOWANIA KSZTAŁTOWANIE W TOKU ZAJĘĆ
SYTUACJE EDUKACYJNE-OPIS ĆWICZEŃ I ZABAW-WIADOMOŚCI
EDUKACJA RUCHOWA I ZDROWOTNA EDUKACJA PRZYRODNICZA I SPOŁECZNA
1. Moment organizacyjny: zbiórka, sprawdzanie strojów sportowych przedstawienie tematyki zajęć przypomnienie zasad zachowania się podczas zajęć ruchowych  Przypomnienie tematu dnia, podkreślenie przynależności do regionu i środowiska przyrodniczego, przypomnienie nauczania współodpowiedzialności za bezpieczeństwo  czystość, higiena osobista, bezpieczeństwo, dyscyplina, region przyrodniczy  troska o własną higienę (odpowiedni strój sportowy, kultura słuchania
2 Zabawa 
orientacyjno -porządkowa
cz. I – na sygnał (gwizdek)
1x bieg w dowolnym kierunku
2x ustawienie się dz. i chł. w dwóch szeregach na wyznaczonych liniach (DWA 
SZEREGI „DRZEW”)
3x dzieci naśladują sposoby poruszania się zwierząt [dz. – sarenki, chł. – wilki] Zabawa ze zmianą ról np. zające 
cz. II – na sygnał (klaśnięcie)
1x uczniowie ustawiają się w dwóch kołach (chł. i dz.)
2x wszyscy uczniowie tworzą jedno koło
3x ustawienie w rzędach dziewczynek i chłopców4x ustawienie w jednym 
szeregu 
WIADOMOŚCI O PUSZCZY AUGUSTOWSKIEJ
w Puszczy rosną drzewa iglaste i liściaste
w lesie żyje wiele gatunków zwierząt, poruszają się w charakterystyczny dla siebie sposób (uczniowie w oparciu o swoją wiedzę naśladują zwinne sarenki i sprytne liski i inne zwierzęta)
w Puszczy Augustowskiej jest wiele różnych jezior

wyobrażam sobie jezioro Necko – najlepiej nam znane

ścieżki leśne są wąskie i długie

 
Puszcza, Park Narodowy drzewa iglaste, drzewa liściaste, nazwy zwierząt, zwierzęta chronione 
jezioro, kształt–koło, owalny, wielkość, długość, szerokość 
 
Bezpieczne wymijanie, uważne słuchanie, przygotowanie do zachowań proekologicznych
szybkość reakcji, ostrożność, współdziałanie w zespole
3. Doskonalenie naturalnych form ruchu

a) marsz po obwodzie koła
- na palcach - RR uniesione w górę krążenie dłoni
- na piętach – RR – w bok, 
wyprostowane, zaciskanie pięści


- na zewnętrznych krawędziach stóp RR swobodnie
- w przysiadzie



b) bieg po obwodzie koła
- ze zmianą tempa
- ze zmianą kierunku
- na czworakach

c) skoki
- podskoki obunóż

d) chód
- po wyznaczonych liniach 

 WIADOMOŚCI:„W LESIE”


zrywamy szyszki, szukamy  nasionek

chodzimy po wąskich  leśnych ścieżkach omijając  wystające korzenie i  kamiennie

zbieramy grzyby i jagody

chowamy się w krzakach

myśliwy ucieka przed
dzikiem

zając ucieka przed wilkiem

spłoszone jelonki uciekają
przed hałasem

na łące skaczą żabki,
zajączki

chodzimy po kładce nad
strumieniem


szyszki, nasiona 


szlak turystyczny 



grzyby – nazwy jagody 
nazwy krzaków

ssaki leśne 



mieszkańcy łąk		 zainteresowanie otaczającym środowiskiem przyrodniczym dokładność podczas ćwiczeń 
 

 

 

 

 

 

kształtowanie szybkości reakcji kształtowanie cech motorycznych 
- zwinność, gibkość ostrożność podczas zajęć ruchowych i wycieczek
4. Przygotowanie toru przeszkód:
wskazanie grupy uczniów rozkładających sprzęt w wyznaczonych miejscach. Zwrócenie uwagi na geometryczne kształty sprzętu (materace, ławeczki, obręcze, piłki, itp.) 
Omówienie zasad podczas pokonywania toru przeszkód 		 sprzęt sportowy ład i porządek kształty geometryczne w naszym otoczeniu  współdziałanie zdyscyplinowanie odpowiedzialność bezpieczeństwo
5. Pokonywanie toru przeszkód
WERSJA I – „Na skraju lasu”
a) przeskok przez materac (rys. pkt. 1)
b) bieg po slalomie (rys. pkt.2)
c) przeskoki zawrotne przez ławeczkę (rys. pkt. 2)
d) bieg na czworaka po slalomie (np. pkt.4)
e) skoki obunóż na materacach (np. pkt. 5)
f) przejścia równoważne przez ławeczkę (rys. pkt. 6)
g) skoki obunóż przez leżące obręcze (rys. pkt. 7)
POWTÓRZENIE TORU 3 RAZY
WERSJA II – „W głębokim lesie”
a) obiegnięcie leżącego materaca (rys. pkt 1)
b) skoki obunóż po slalomie (rys. pkt. 2)
c) w leżeniu na brzuchu przeciągnięcie po ławeczce (rys. pkt. 3)
d) dowolne przeskoki przez piłki lekarskie (rys. pkt. 4)
e) przetaczanie się po materacach RR nad głową (np. pkt. 5)
f) przejście przez ławeczkę na czworakach (np.-pkt.6)
g) szybkie przejścia przez leżące obręcze (np. pkt. 7)
POWTÓRZENIE 
TORU 3 RAZY
WIADOMOŚCI: „WĘDRUJEMY LEŚNYM SZLAKIEM”
przeskakujemy nad strumykiem
mijamy krzewy malin i jałowców
przeskakujemy przez zwalone drzewo leżące na leśnej ścieżce
biegniemy pod nisko opadającymi gałęziami, złamanymi przez burzę
zające skaczą po leśnej polanie
przejście po wąskiej kładce nad głębokim strumykiem
chcemy wyjść z lasu, ale z nogi spadł but, skaczemy na jednej nodze
WIADOMOŚCI: 
„W REZERWACIE PRZYRODY”
musimy ominąć wielkie mrowisko na ścieżce
zauważyliśmy młode drzewka, podskakujemy między nimi, aby zobaczyć wierzchołki
pod gałęziami musimy pokonać zasadzone drzewo
przeskakujemy przez duże kamienie
na słonecznej polanie bawimy się na pięknej trawie
przejść po wąskim drzewie zwalonym nad strumykiem
podmokłe bagienko, szybko przeskakujemy, żeby nie przemokły nam buty
 
tor przeszkód slalom kierunki szlak turystyczny, krzewy, drzewa, prostokąt, koło, wielkość długość, szerokość, liczebniki porządkowe
rezerwat przyrody, leśna polana, teren bagienny 
 
uważne słuchanie, zapamiętanie, kolejność ćwiczeń, wytrwałość w pokonywaniu trudności, dokładność, zachowanie ostrożności, wzbogacenie wyobraźni dziecka 
uważne słuchanie, zapamiętanie, kolejność ćwiczeń, wytrwałość w pokonywaniu trudności, dokładność, zachowanie ostrożności, wzbogacenie wyobraźni dziecka
6. Porządkowanie sprzętu:
Wyznaczona grupa uczniów pod kontrolą nauczyciela odnosi sprzęt na wskazane miejsca. 		 sprzęt sportowy, ład i porządek po skończonej zabawie Współdziałanie, współodpowiedzialność, pomoc koleżeńska
7. Ćwiczenia uspokajające:

a) ćwiczenia oddechowe

b) ćwiczenia relaksacyjne

 leżymy pod drzewem, spadający listek utrzymujemy nad buzią jak najdłużej wydmuchując powietrzem siad klęczny – naśladujemy ruchy skrzydeł ptaków relaks, odpoczynek po wysiłku troska o własne zdrowie, rola wypoczynku na świeżym powietrzu
8. Podsumowanie zajęć, pożegnanie, wypowiedzi uczniów związane z przebiegiem zajęć, ukierunkowane pytaniami nauczyciela Co robiliśmy podczas
dzisiejszych zajęć?

Z jakim tematem były
związane nasze zajęcia?

Czy wędrówki leśne mogą
być ciekawe?  		zabawa ruchowa, ćwiczenia gimnastyczne, ilustrowanie ruchem Kultura słuchania i wypowiedzi formułowania własnych sądów

 





    UWAGI METODYCZNE

    Przedstawiony scenariusz opracowałam w oparciu o:

  • Program kształcenia zintegrowanego klas I - III

  • Podstawowe zasady prowadzenia zajęć z zakresu wychowania fizycznego gwarantujące bezpieczeństwo, prawidłowy rozwój fizyczny uczniów i kształtowanie dyscypliny niezbędnej w toku zajęć ruchowych

  • Doświadczenia własne z pracy z dziećmi w wieku wczesnoszkolnym

    Dobór ćwiczeń i zabaw wynikał z bloku tematycznego dnia. Gwarantował realizację określonych zadań dydaktycznych zarówno z zakresu edukacji zdrowotno-ruchowej jak i przyrodniczej i społecznej.
    Ćwiczenia i zabawy w naturalnym środowisku mają ogromne znaczenie w procesie kształcenia. Bardzo dobrą okazją są wycieczki lub zajęcia terenowe, podczas których można wykorzystać prezentowany scenariusz lub określone jego fragmenty.
    Nie zawsze istnieje jednak możliwość przeprowadzenia zajęć w lesie. Prezentowany scenariusz jest propozycją przeprowadzenia w szkole ciekawych zabaw i ćwiczeń wprowadzających dzieci za pomocą ich wyobraźni na „leśny szlak”, który w rzeczywistości jest torem przeszkód zbudowanym ze sprzętu sportowego. Z doświadczenia wiadomo, że dzieci lubią takie zajęcia.
    Łączenie ćwiczeń i zabaw ruchowych w osnowy tematyczne odwołujące się do określonych miejsc lub zdarzeń gwarantuje większe zainteresowanie uczniów zajęciami, pozostawiając w ich pamięci dużą porcję wrażeń. 
    Prezentowana propozycja przewiduje na realizację zadań i wszystkie sytuacje edukacyjne jedną godzinę lekcyjną. Przeprowadzenie tych zajęć wymaga jednak dobrej organizacji, analizy celów i konieczności łączenia różnych form aktywności dzieci.
    Tor przeszkód zaplanowano w dwóch wersjach. Ze względu na obszerny zakres utrwalonych pojęć z zakresu edukacji przyrodniczej obydwie wersje toru przeszkód przewidziano w tym samym układzie sprzętu. Można wykorzystać jedną z dwóch wersji lub obydwie. Nauczyciel decyduje czy uczniowie będą wykorzystywać ćwiczenie ponownie ze zmianą fabuły.
    Scenariusz zajęć ruchowych zintegrowanych z elementami innych obszarów edukacyjnych przedstawiono w tabelce, aby ułatwić analizę sytuacji edukacyjnych. Wyszczególniono też utrwalone pojęcia i kształtowane postawy uczniów w toku zajęć.
    Moim celem było podkreślenie znaczenia planowej i celowej edukacji ruchowej w kształceniu zintegrowanym oraz uświadomienie specyfiki i rangi wychowania fizycznego i kształcenia zintegrowanego we wspólnej szkole.
    Powyższa propozycja zajęć zachęca nauczycieli obu specjalności do współpracy i wymiany doświadczeń.