Przejdź do treści
Strona Facebook (nowe okno) Strona Youtube (nowe okno) Strona Issuu (nowe okno)
Jesteś tutaj: Strona główna » O Augustowie » Przyroda

Przyroda

Krajobraz ziemi augustowskiej kształtowany był przez zlodowacenia. Zlodowacenie bałtyckie usypało tu rozległą równinę sandrową, którą porosły lasy. Wody z topniejącego lodowca żłobiły rynny, które wypełniały się wodą tworząc jeziora rynnowe.

Puszcza Augustowska

Puszcza Augustowska otacza Augustów z trzech stron i ukrywa w swoich granicach kilkanaście jezior z urozmaiconą linią brzegową, piaszczystymi plażami i nierzadko wysokimi skarpami. Puszcza Augustowska to ogromny kompleks leśny o powierzchni ok. 160 tys. ha (po stronie polskiej zajmuje powierzchnie ponad 114 tys. ha). Dominują w niej drzewa iglaste: sosna i świerk, ale spotkać tu można także brzozy, klony, graby, lipy, jesiony czy olchy. Wiele jest drzewostanów starych, liczących ponad 120 lat, a drzewa sięgają 30-40 m wysokości.

Puszcza Augustowska obfituje w grzyby, jagody, poziomki czy dzikie maliny. Wśród roślin objętych ochroną należy wymienić: wawrzynek wilczełyko, lilię złotogłową, sasanki, widłaki, cis pospolity i wiele innych. Las augustowski jest także domem dla wielu zwierząt: jeleni, saren, łosi, dzików, cietrzewi, lisów, kun, bobrów, cietrzewi, głuszczów, itd..

Jeziora augustowskie

Większość augustowskich jezior ma kształt rynnowy, czyli są stosunkowo nieduże pod względem powierzchni, ale głębokie. Zasilane są przez rzeki i źródła a w mniejszym stopniu przez wody opadowe. Augustowskie wody są czystsze niż w innych regionach kraju. Ma na to wpływ głównie bogata szata roślinna.

W granicach administracyjnych Augustowa znajduje się 9 jezior:

Jezioro Necko o powierzchni 400 ha należy do typu polodowcowych jezior rynnowych. Jezioro ma dość dobrze rozwiniętą linię brzegową, w większości (70%) porośniętą lasem, z licznymi piaszczystymi plażami. Maksymalna głębokość to 25 m. Wg hipotezy prof. Falka, nazwa jeziora wywodzi się z jaćwieskiego słowa methis oznaczającego rzucać.

Jezioro Białe o powierzchni 476,6 ha, nazywane jest też: Białe Augustowskie lub Krechowieckie. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta z licznymi zatokami (Orzechówka, Tartaczna, Wierszowiec) i półwyspami (Pień, Dąbek, Lisi Ogon). Brzegi są w większości wysokie i suche, porośnięte lasem sosnowym. Na jeziorze znajdują się wyspy. Maksymalna głębokość dochodzi do 30 m.

Jezioro Sajno o powierzchni 522,5 ha, to największe jezioro w grupie jezior augustowskich. Od wschodu Sajno łączy się przesmykiem z jeziorkiem Sajenek i dalej z niewielkim jeziorkiem Staw Sajenek. W północnej części jeziora ma ujście Kanał Bystry, który łączy jezioro z Augustowem. Maksymalna głębokość to 27 m. Nazwa jeziora wywodzi się prawdopodobnie z jaćwieskiego słowa soia, oznaczającego rzekę, nurt rzeczny (przez środek jeziora przebiega silny nurt). Jezioro objęte jest strefą ciszy.

Jezioro Sajenek o powierzchni 68,2 ha to jezioro rynnowe. Głębokość maksymalna wynosi 12,6 m. Długość linii brzegowej to 3,13 km. Połączone jest z jeziorem Sajno.

Staw Sajenek o powierzchni 35,8 ha.

Jezioro Studzieniczne o powierzchni 251 ha to jezioro rynnowe z bardzo rozwiniętą linią brzegową. Maksymalna głębokość to 30,5 m. Na Jeziorze Studzienicznym znajdują się wyspy: Lipówek, Janowy Grąd (największa), Brzozowy Grąd (najmniejsza: 0,08 ha), która stanowi rezerwat florystyczny. Objęte jest strefą ciszy.

Jezioro Rospuda o powierzchni 104 ha połączone jest z jeziorem Necko. Do jeziora wpada rzeka Rospuda. Linia brzegowa jest rozwinięta. Brzegi są wysokie, w 100% porośnięte lasem. Dno jest słabo zróżnicowane, najgłębszy punkt ma 10,5 m. Na jeziorze znajdują się wyspy o łącznej powierzchni 2 ha.

Staw Wojciechowski o powierzchni 22,6 ha, z maksymalną głębokością sięgającą 3,1 m. Wojciech jest jeziorem rynnowym o zróżnicowanej linii brzegowej.

Staw Księdzowski (Studzieniczański) - o powierzchni ok. 8 ha.

Rezerwaty

Rezerwat przyrody Brzozowy Grąd – położony jest na wyspie Brzozowy Grąd na jeziorze Studzienicznym. Przedmiotem ochrony jest obuwik pospolity, rzadka roślina z rodziny storczykowatych. Powierzchnia rezerwatu wynosi tylko 0,08 ha.

Rezerwat przyrody Jezioro Kalejty − o powierzchni 740,7 ha położony jest na terenie gmin Nowinka i Płaska w zachodniej części Puszczy Augustowskiej. Przedmiotem ochrony są wartości przyrodnicze jeziora Długiego Augustowskiego.

Rezerwat przyrody Kozi Rynek - położony jest na terenie gminy Sztabin i zajmuje łączną powierzchnię 146,63 ha. Jest to rezerwat leśny, mający na celu ochronę resztek naturalnych drzewostanów grądowych i łęgowych puszczy, a także ochronę istniejących tu stanowisk łosia i bociana czarnego. Na terenie rezerwatu znajdują się mogiły powstańców z powstania styczniowego z 1863 roku.

Rezerwat przyrody Stara Ruda - położony jest na granicy Augustowa i gminy Płaska, między stawem Sajenek a Kanałem Augustowskim. Przedmiotem ochrony są źródliska rzeki Rudawki (otoczone łęgiem jesionowo-olszowym) i fragment borów torfowcowych. Jego powierzchnia wynosi 83,15 ha.

Rezerwat przyrody Mały Borek – leśny rezerwat przyrody położony na terenie gminy Płaska o powierzchni 90,53 ha. Przedmiotem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych typów boru sosnowego z domieszką świerka, właściwych dla Puszczy Augustowskiej. W południowej części rezerwatu występują też mniejsze płaty grądu murszowego i olsu, w centralnej – torfowisko wysokie, porośnięte karłowatym sosnowym borem bagiennym. Znajdują się tu ostoje i tokowiska głuszca. Rezerwat od 2004 r. wchodzi w skład Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków – Natura 2000.

Rezerwat przyrody Perkuć – położony na terenie gminy Płaska. Powierzchnia 209,82 ha. W rezerwacie chroniony jest bór świerkowo - sosnowy o charakterze pierwotnym, charakterystyczny dla Puszczy Augustowskiej. Inne, rzadziej występujące formy lasu to rosnący na skarpach leszczynowo - świerkowy las mieszany i grąd (świerk z domieszką klonu, lipy i osiki). Na terenie rezerwatu położone jest też płytkie, zarastające jezioro Kruglak.

Rezerwat przyrody Kuriańskie Bagno – rezerwat przyrody położony w południowo-wschodniej części Puszczy Augustowskiej na terenie gminy Płaska i gminy Sztabin. Przedmiotem ochrony jest obszar o unikatowej geomorfologii oraz naturalnych, rzadko spotykanych zbiorowiskach leśnych oraz stanowiskach wielu rzadkich i chronionych roślin i zwierząt. Powierzchnia 1713,6 ha.

Rezerwat przyrody Starożyn – o powierzchni 294,4 ha położony na terenie gminy Płaska. Przedmiotem ochrony są różne rodzaje drzewostanów Puszczy Augustowskiej: leszczynowo-świerkowy las mieszany (najczęściej występujący), grąd niski, dębowo-świerkowy bór mieszany, ols.

Puszcza Augustowska, fot. J. Koniecko
Puszcza Augustowska, fot. J. Koniecko
Puszcza Augustowska, fot. J. Koniecko
Jezioro Necko, fot. J. Koniecko
Jezioro Necko, fot. J. Koniecko
Jezioro Białe, fot. J. Koniecko
Jezioro Białe, fot. J. Koniecko
Jezioro Sajno, fot. J. Koniecko
Jezioro Sajno, fot. J. Koniecko
Jezioro Studzieniczne, fot. J. Koniecko
Jezioro Rospuda, fot. J. Koniecko
Rospuda, fot. J. Koniecko
Jezioro Krzywe, fot. J. Koniecko
Rzeka Netta, fot. J. Koniecko
Rezerwat Kalejty, fot. J. Koniecko
« Powrót do strony głównej